વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર મંડરાયો ઊર્જા સંકટનો ખતરો: 2027 પહેલાં ઓઇલ બજાર સામાન્ય થવાની શક્યતા ઓછી

મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા વધતા તણાવ અને હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં સર્જાયેલી અસ્થિરતાએ સમગ્ર વિશ્વ માટે ઊર્જા સંકટની ગંભીર સ્થિતિ ઊભી કરી છે. વૈશ્વિક ઊર્જા નિષ્ણાતોના મતે, જો હાલનું યુદ્ધ આજે જ સમાપ્ત થઈ જાય તો પણ વિશ્વભરમાં ઓઇલ અને ગેસનો પુરવઠો ફરી સંપૂર્ણપણે સામાન્ય થવામાં 2027 સુધીનો સમય લાગી શકે છે. આ લાંબા ગાળાની અસર વૈશ્વિક અર્થતંત્ર, મોંઘવારી અને ઉદ્યોગો પર ગંભીર અસર પાડી શકે છે.

હોર્મુઝ જળમાર્ગ બન્યો વૈશ્વિક ચિંતાનો કેન્દ્ર
હોર્મુઝ જળમાર્ગ વિશ્વનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઊર્જા માર્ગ માનવામાં આવે છે. વિશ્વના કુલ ઓઇલ પુરવઠાનો લગભગ પાંચમો ભાગ આ માર્ગ મારફતે પસાર થાય છે. હાલના યુદ્ધ અને વધતા સુરક્ષા જોખમોને કારણે આ માર્ગ પર જહાજોની અવરજવર ખોરવાઈ ગઈ છે. અહેવાલો મુજબ, ઈરાન દ્વારા જહાજોની કડક તપાસ, વધારાના ચાર્જ અને સુરક્ષા નિયંત્રણોને કારણે ઓઇલ અને LNG સપ્લાયમાં મોટા વિક્ષેપો સર્જાયા છે.

2027 સુધી સપ્લાય ચેઇન સામાન્ય થવાની આશંકા
ADNOC ના CEO સુલતાન અલ જાબેરના જણાવ્યા મુજબ, યુદ્ધ સમાપ્ત થયા બાદ પણ પૂર્વવત્ 80 ટકા સપ્લાય પુનઃસ્થાપિત કરવામાં મહિનાઓ લાગી શકે છે, જ્યારે સંપૂર્ણ વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનને સ્થિર થવામાં 2027 સુધીનો સમય લાગી શકે છે. તે જ રીતે સાઉદી અરામ્કો ના વડા અમીન નાસેરે પણ ચેતવણી આપી છે કે લાંબા સમય સુધી ચાલતા તણાવના કારણે વૈશ્વિક ઓઇલ બજાર લાંબા ગાળે અસ્થિર રહી શકે છે.

દરિયાઈ સુરંગો અને સુરક્ષા પડકારો
યુદ્ધ બાદ પણ દરિયામાં બિછાવેલી Sea Mines અને સુરક્ષા જોખમોને દૂર કરવામાં લાંબો સમય લાગી શકે છે. જ્યાં સુધી જળમાર્ગ સંપૂર્ણ સુરક્ષિત જાહેર નહીં થાય, ત્યાં સુધી મોટા ઓઇલ ટેન્કરોની અવરજવર સામાન્ય થવી મુશ્કેલ માનવામાં આવે છે.

વિશ્વભરમાં મોંઘવારીનો વધતો માર
– આ ઊર્જા સંકટની અસર હવે વૈશ્વિક બજારોમાં દેખાવા લાગી છે.
– આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બળતણના ભાવમાં મોટો વધારો નોંધાયો છે.
– પરિવહન ખર્ચ વધતા ખાદ્યપદાર્થો અને દૈનિક જરૂરિયાતોની કિંમતો વધી રહી છે.
– ખાતર, LPG અને એર ટ્રાવેલના ખર્ચમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે.
– અનેક દેશોએ પોતાના અર્થતંત્રને બચાવવા ઈમરજન્સી પગલાં શરૂ કર્યા છે.

UAEનું વૈકલ્પિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર મોડેલ
સંયુક્ત આરબ અમીરાત હોર્મુઝ જળમાર્ગ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે નવી પાઇપલાઇન અને બંદર પ્રોજેક્ટ્સ પર ઝડપથી કામ કરી રહ્યું છે. ફુજૈરાહ બંદર દ્વારા ઓઇલ નિકાસ ક્ષમતા વધારવા માટે મોટા સ્તરે રોકાણ કરવામાં આવી રહ્યું છે.

AI અને ગ્રીન એનર્જી તરફ વધતું ધ્યાન
UAE હવે માત્ર ઓઇલ આધારિત અર્થતંત્ર પર નિર્ભર રહેવા માંગતું નથી. માસદાર સહિતની કંપનીઓ ગ્રીન એનર્જી, AI અને ડેટા સેન્ટર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં મોટા રોકાણ કરી રહી છે. નિષ્ણાતોના મતે, ભવિષ્યમાં AI આધારિત સિસ્ટમો ઊર્જા સંકટ દરમિયાન ઝડપી અને અસરકારક નિર્ણયો લેવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.

ઊર્જાનો સમજદારીપૂર્વક ઉપયોગ જરૂરી
વિશ્વભરના વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આ માત્ર ઓઇલ સંકટ નથી, પરંતુ વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન અને અર્થતંત્ર માટે મોટો ચેતવણી સંકેત છે. આગામી સમયમાં ઊર્જા બચત, વૈકલ્પિક ઊર્જા સ્ત્રોતો અને જવાબદારીપૂર્વક ઊર્જા ઉપયોગ અત્યંત જરૂરી બનશે.