Bindia
Childrenને તેમના અધિકારો અને કાયદાઓ અંગે જાગૃત કરવા ગાંધીનગરમાં વિશેષ સંવાદ કાર્યક્રમ
ગાંધીનગર, તા. 8 સપ્ટેમ્બર, 2026: Children પોતાના અધિકારો, સુરક્ષા અને કાયદાકીય રક્ષણ અંગે જાગૃત બને તે માટે ગુજરાત રાજ્ય બાળ અધિકાર સંરક્ષણ આયોગ, ગાંધીનગર ખાતે વિશેષ સંવાદ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. રૂકશાના વોરા અને નવજીવન મહિલા મંડળના સહયોગથી મ્યુનિસિપલ સ્કૂલ, વટવા-લાંભા વોર્ડનાChildrenસાથે આ કાર્યક્રમ યોજાયો હતો.
બાળ આયોગની કચેરીના કોન્ફરન્સ હોલ ખાતે યોજાયેલા આ કાર્યક્રમમાં Childrenને તેમના મૂળભૂત અધિકારો, બાળ સુરક્ષા સંબંધિત કાયદાઓ અને મુશ્કેલીના સમયે કોનો સંપર્ક કરવો તે અંગે સરળ ભાષામાં સમજ આપવામાં આવી હતી.
-> બાળ અધિકારો અંગે Childrenસાથે સીધો સંવાદ : કાર્યક્રમ દરમિયાન ગુજરાત રાજ્ય બાળ અધિકાર સંરક્ષણ આયોગના અધ્યક્ષ શ્રીમતી ધર્મિષ્ઠાબેન ગજ્જર અને આયોગના સચિવ શ્રી ડી.ડી. કાપડીયાએChildren સાથે સીધો સંવાદ કર્યો હતો.બાળકોને સમજાવવામાં આવ્યું કે દરેક બાળકને સુરક્ષિત વાતાવરણમાં જીવવાનો, શિક્ષણ મેળવવાનો અને પોતાની વાત રજૂ કરવાનો અધિકાર છે. બાળકો સાથે કોઈપણ પ્રકારની હિંસા, શોષણ અથવા અન્યાય થાય તો તેમણે ચૂપ ન રહેવું જોઈએ અને વિશ્વાસુ વ્યક્તિ સુધી પોતાની વાત પહોંચાડવી જોઈએ.બાળકોને તેમની ઉંમરને અનુરૂપ સરળ ભાષામાં વિવિધ કાયદાઓ અને તેમના અધિકારો વિશે સમજ આપવામાં આવી હતી.
-> POCSO અધિનિયમ અંગે મહત્વપૂર્ણ માહિતી : કાર્યક્રમમાં બાળકોની સુરક્ષા સાથે સંકળાયેલા POCSO અધિનિયમ અંગે પણ માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું. બાળકોને સમજાવવામાં આવ્યું કે જાતીય શોષણ અથવા અયોગ્ય વર્તનથી રક્ષણ મેળવવા માટે કાયદામાં ખાસ જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે.બાળકોને પોતાની સાથે અથવા અન્ય કોઈ બાળક સાથે અયોગ્ય વર્તન થતું જણાય તો વિશ્વાસુ વડીલ, શિક્ષક અથવા સંબંધિત સત્તાધિકારીને જાણ કરવાની સમજ આપવામાં આવી હતી.બાળકોને કાયદાની જાણકારી આપવાનો મુખ્ય હેતુ એ હતો કે તેઓ મુશ્કેલીના સમયે યોગ્ય પગલું ભરી શકે અને પોતાની સુરક્ષા અંગે સજાગ બની શકે
સંવાદ કાર્યક્રમમાં બાળ મજૂરી અને બાળ લગ્ન જેવા ગંભીર મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.બાળપણ એ શિક્ષણ, વિકાસ અને પોતાની ક્ષમતાઓ વિકસાવવાનો સમય છે. આથી બાળકોને મજૂરીમાં ધકેલવા અથવા નાની ઉંમરે લગ્ન કરાવવા જેવી બાબતો સામે કાયદાકીય રક્ષણ ઉપલબ્ધ છે તે અંગે બાળકોને સમજ આપવામાં આવી.બાળકોને તેમના અધિકારો વિશે માહિતી આપવામાં આવી જેથી તેઓ પોતે જ નહીં પરંતુ જરૂરિયાતના સમયે પોતાના મિત્રો અને આસપાસના અન્ય બાળકોને પણ યોગ્ય માર્ગદર્શન આપી શકે.
-> હિંસા અને શોષણ સામે સજાગ રહેવાની અપીલ : બાળકો સામે થતી હિંસા અને શોષણ અંગે પણ કાર્યક્રમમાં વિશેષ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.બાળકોને સમજાવવામાં આવ્યું કે હિંસા માત્ર શારીરિક સ્વરૂપમાં જ નથી હોતી, પરંતુ બાળકને ડરાવવું, ધમકાવવું, અપમાનિત કરવું અથવા અન્ય રીતે શોષણ કરવું પણ ગંભીર બાબત બની શકે છે.જો કોઈ બાળકને આવી પરિસ્થિતિનો સામનો કરવો પડે તો તેને એકલા સમસ્યાનો સામનો કરવાની જરૂર નથી. વિશ્વાસુ વડીલ, માતા-પિતા, શિક્ષક અથવા સંબંધિત સત્તાધિકારીનો સંપર્ક કરવો જોઈએ, તેવી સમજ આપવામાં આવી હતી.
કાર્યક્રમ દરમિયાન Children બાળ અધિકારો અને સુરક્ષા સાથે જોડાયેલી માહિતી વધુ સરળતાથી સમજાય તે માટે Documentry Filmનું નિદર્શન પણ કરવામાં આવ્યું હતું.ફિલ્મ દ્વારા બાળકોને કાયદા અને સુરક્ષા સંબંધિત બાબતો સમજાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો. માત્ર ભાષણ કે માહિતી આપવાને બદલે દૃશ્ય માધ્યમનો ઉપયોગ કરવામાં આવતા બાળકો માટે વિષયને સમજવો વધુ સરળ બન્યો હતો.આ પ્રકારના કાર્યક્રમોમાં બાળકોને માત્ર સાંભળનાર તરીકે નહીં પરંતુ સક્રિય ભાગીદાર તરીકે જોડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.
-> બાળકોએ અધિકારો અંગે પૂછ્યા વિવિધ પ્રશ્નો : સંવાદ કાર્યક્રમ દરમિયાન બાળકોએ બાળ અધિકારો અને કાયદાઓ અંગે અનેક પ્રશ્નો પૂછ્યા હતા. બાળકોની જિજ્ઞાસાને ધ્યાનમાં રાખીને આયોગના અધ્યક્ષ ધર્મિષ્ઠાબેન ગજ્જર અને સચિવ ડી.ડી. કાપડીયાએ તેમના પ્રશ્નોના સરળ ભાષામાં જવાબ આપ્યા હતા.બાળકોને પોતાની સમસ્યા અંગે વાત કરવામાં સંકોચ ન રાખવા અને જરૂરિયાત પડે ત્યારે યોગ્ય વ્યક્તિની મદદ લેવાની સમજ આપવામાં આવી.બાળકોના પ્રશ્નો અને ચર્ચાથી કાર્યક્રમ વધુ સંવાદાત્મક બન્યો હતો.
બાળ અધિકારોની જાણકારી માત્ર કાયદાની માહિતી પૂરતી નથી, પરંતુ Childrenને પોતાની સુરક્ષા અંગે નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા વિકસાવવી પણ એટલી જ જરૂરી છે.આ પ્રકારના કાર્યક્રમો દ્વારાChildrenને ખબર પડે છે કે તેમની સાથે કોઈ અન્યાય થાય ત્યારે તેઓ ક્યાં જઈ શકે અને કોની મદદ લઈ શકે.બાળકોને પોતાના અધિકારોની જાણકારી મળવાથી તેઓ વધુ આત્મવિશ્વાસ સાથે પોતાની સમસ્યા રજૂ કરી શકે છે. આ ઉપરાંત બાળ સુરક્ષા અંગે જાગૃતિ ફેલાવવામાં પણ આવા કાર્યક્રમો મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
-> શાળા અને સમાજની મહત્વની ભૂમિકા : Childrenની સુરક્ષા માટે માત્ર કાયદો પૂરતો નથી. પરિવાર, શાળા અને સમગ્ર સમાજની જવાબદારી પણ મહત્વપૂર્ણ છે.શિક્ષકો બાળકોના વર્તનમાં આવતા ફેરફારોને સમજી શકે અને જરૂરિયાત જણાય ત્યારે યોગ્ય માર્ગદર્શન આપી શકે છે. તેવી જ રીતે માતા-પિતાએ પણ બાળકો સાથે ખુલ્લા મનથી વાતચીત કરવી જરૂરી છે.બાળકો પોતાની સમસ્યા સરળતાથી જણાવી શકે તેવું વિશ્વાસનું વાતાવરણ ઊભું કરવું બાળ સુરક્ષા માટે ખૂબ જરૂરી છે.
ગાંધીનગર ખાતે યોજાયેલો આ સંવાદ કાર્યક્રમ બાળકોને તેમના અધિકારો અને કાયદાઓ અંગે જાગૃત કરવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પહેલ બની રહ્યો છે.બાળકોને POCSO અધિનિયમ, બાળ મજૂરી, બાળ લગ્ન, હિંસા અને શોષણ જેવા મુદ્દાઓ અંગે માહિતી આપવામાં આવી. સાથે જ મુશ્કેલીના સમયે વિશ્વાસુ વડીલ, શિક્ષક અથવા સંબંધિત સત્તાધિકારીનો સંપર્ક કરવાની સમજ પણ આપવામાં આવી.ગુજરાત રાજ્ય બાળ અધિકાર સંરક્ષણ આયોગ, ગાંધીનગર ખાતે વટવા-લાંભા વોર્ડની મ્યુનિસિપલ સ્કૂલના બાળકો સાથે યોજાયેલો સંવાદ કાર્યક્રમ બાળ સુરક્ષા અંગે જાગૃતિ ફેલાવવાની મહત્વપૂર્ણ પહેલ બની રહ્યો છે.
આ કાર્યક્રમમાં આયોગના અધ્યક્ષ શ્રીમતી ધર્મિષ્ઠાબેન ગજ્જર અને સચિવ શ્રી ડી.ડી. કાપડીયાએ બાળકો સાથે સીધો સંવાદ કરીને તેમના અધિકારો અને કાયદાઓ અંગે માર્ગદર્શન આપ્યું.POCSO અધિનિયમથી લઈને બાળ મજૂરી, બાળ લગ્ન અને બાળકો સામેની હિંસા તથા શોષણ જેવા મુદ્દાઓ પર બાળકોને સરળ ભાષામાં માહિતી આપવામાં આવી. Documentry Film દ્વારા પણ જાગૃતિ લાવવામાં આવી.બાળકો દ્વારા પૂછાયેલા વિવિધ પ્રશ્નોના જવાબ આપીને તેમને પોતાની સુરક્ષા અને અધિકારો અંગે વધુ સજાગ બનાવવામાં આવ્યા. બાળકોને તેમના અધિકારોની જાણકારી આપવી અને મુશ્કેલીના સમયે યોગ્ય મદદ મેળવવા સક્ષમ બનાવવું એ જ બાળ સુરક્ષાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.
- us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAFollow GRAM : https:// bindia.in
- FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276
