Gujarat : ભાદરવાની આકરી ગરમી, ભુજ-ડીસા 38.6°C સાથે સૌથી ગરમ... Intense

ભાદરવાની આકરી ગરમી, ભુજ-ડીસા 38.6°C સાથે સૌથી ગરમ: Gujaratમાંથી ચોમાસુ 24 કલાકમાં વિદાય લે તેવી શક્યતા; હાલ વરસાદની કોઈ આગાહી નહીં

Gujaratમાં ભાદરવા મહિનાના અંતિમ દિવસોમાં ફરી એકવાર ગરમીનો અનુભવ થઈ રહ્યો છે. ચોમાસાની વિદાયની પ્રક્રિયા આગળ વધતાં રાજ્યમાં વરસાદી માહોલ લગભગ સમાપ્ત થવાના આરે છે. ભારતીય હવામાન વિભાગના તાજેતરના આંકડા પ્રમાણે 2 ઓક્ટોબરે ભુજ અને ડીસામાં મહત્તમ તાપમાન 38.6 ડિગ્રી સેલ્સિયસ નોંધાયું હતું. બંને શહેરો રાજ્યના સૌથી ગરમ સ્થળોમાં રહ્યા હતા. ભુજમાં સામાન્ય કરતાં 2.7 ડિગ્રી અને ડીસામાં 2.5 ડિગ્રી તાપમાન વધારે નોંધાયું હતું. બંને સ્થળે 24 કલાક દરમિયાન વરસાદ નોંધાયો નહોતો.

-> Gujaratમાંથી ચોમાસાની વિદાય નજીક : હવામાન વિભાગના જણાવ્યા પ્રમાણે દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું હવે Gujaratમાંથી સંપૂર્ણપણે વિદાય લેવાની નજીક છે. 2 ઓક્ટોબરે ચોમાસાની વિદાય રેખા ડીસા અને નલિયામાંથી પસાર થઈ રહી હતી. હવામાનની સ્થિતિ વધુ અનુકૂળ બનતાં આગામી 24 કલાકમાં ગુજરાતના બાકીના વિસ્તારોમાંથી પણ ચોમાસું પાછું ખેંચાવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.ચોમાસાની વિદાય સાથે રાજ્યમાં ભેજનું પ્રમાણ ઘટતું જાય છે અને વાતાવરણ ધીમે ધીમે સૂકું બનવા લાગ્યું છે. વરસાદી સિસ્ટમની ગેરહાજરીને કારણે દિવસ દરમિયાન સૂર્યપ્રકાશ વધતા મહત્તમ તાપમાનમાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે.IMDના નિયમો પ્રમાણે ચોમાસાની સત્તાવાર વિદાય માત્ર વરસાદ બંધ થવાથી નક્કી થતી નથી. સતત પાંચ દિવસ વરસાદી પ્રવૃત્તિમાં ઘટાડો, વાતાવરણમાં ભેજમાં ઘટાડો અને નીચલા વાતાવરણમાં પવનની દિશામાં ફેરફાર જેવા માપદંડોને પણ ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે.

-> ભુજ-ડીસામાં 38.6°C તાપમાન : 2 ઓક્ટોબરના હવામાનના આંકડા પ્રમાણે ભુજ અને ડીસા બંનેમાં 38.6°C મહત્તમ તાપમાન નોંધાયું હતું. ભુજમાં સામાન્ય કરતાં 2.7°C અને ડીસામાં 2.5°C વધુ ગરમી નોંધાઈ હતી. બંને શહેરોમાં વરસાદનું પ્રમાણ શૂન્ય રહ્યું હતું.આ ઉપરાંત કંડલા ખાતે 37.5°C, રાજકોટ અને સુરેન્દ્રનગરમાં 37.8°C, વડોદરામાં 37.2°C, ગાંધીનગરમાં 36.5°C અને સુરતમાં 36.8°C મહત્તમ તાપમાન નોંધાયું હતું.ભાવનગરમાં 36.2°C, પોરબંદરમાં 36.6°C, નલિયામાં 36°C અને દીવમાં 35.8°C તાપમાન નોંધાયું હતું. એટલે રાજ્યના અનેક વિસ્તારોમાં સામાન્ય ઓક્ટોબર કરતાં ગરમીનો અનુભવ થઈ રહ્યો છે.

અમદાવાદમાં પણ ચોમાસાની વિદાય સાથે ગરમીનો અનુભવ વધી રહ્યો છે. સપ્ટેમ્બરના અંતમાં જ શહેરનું મહત્તમ તાપમાન સામાન્ય કરતાં ઉપર ગયું હતું. ચોમાસું પાછું ખેંચાતાં વાતાવરણમાં ફેરફાર અને વરસાદી પ્રવૃત્તિમાં ઘટાડો તેની પાછળના મુખ્ય કારણોમાં સામેલ છે.જોકે આગામી દિવસોમાં અમદાવાદ સહિત Gujaratમાં ભારે વરસાદની કોઈ ચેતવણી નથી. IMD અમદાવાદના તાજેતરના સબ-ડિવિઝન વોર્નિંગ બુલેટિનમાં 3 ઓક્ટોબરથી 9 ઓક્ટોબર સુધી ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છ માટે કોઈ ચેતવણી જાહેર કરવામાં આવી નથી.

-> હવે વરસાદની શક્યતા કેટલી? : હાલની આગાહી પ્રમાણે Gujaratમાં વરસાદી પ્રવૃત્તિ ખૂબ મર્યાદિત રહેવાની શક્યતા છે. ચોમાસું પાછું ખેંચાતા રાજ્યમાં મોટાભાગે શુષ્ક હવામાન રહેવાની શક્યતા છે.IMDના તાજેતરના અહેવાલમાં પણ Gujaratમાંથી ચોમાસું વધુ આગળ પાછું ખેંચાવા માટે સ્થિતિ અનુકૂળ બનતી હોવાનું જણાવાયું છે. બીજી તરફ દેશના કેટલાક દક્ષિણ અને ઉત્તરપૂર્વીય વિસ્તારોમાં હજુ વરસાદી પ્રવૃત્તિ ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે. એટલે સમગ્ર દેશમાં ચોમાસાની વિદાય એકસાથે થતી નથી, પરંતુ અલગ-અલગ વિસ્તારોમાંથી તબક્કાવાર પાછું ખેંચાય છે.

ભુજ માટે IMDની આગાહી પ્રમાણે 3 ઓક્ટોબરે મહત્તમ તાપમાન આશરે 36°C અને ત્યારબાદ 4 ઓક્ટોબરે 35°C રહેવાની શક્યતા છે. 5 ઓક્ટોબરે તે 34°C આસપાસ રહેવાનો અંદાજ છે. આ દિવસોમાં આકાશ મુખ્યત્વે આંશિક વાદળછાયું અથવા સ્વચ્છ રહેવાની શક્યતા છે અને કોઈ હવામાન ચેતવણી આપવામાં આવી નથી.ડીસા માટે પણ આગામી દિવસોમાં મહત્તમ તાપમાન 34થી 35°Cની આસપાસ રહેવાની આગાહી છે. 3 ઓક્ટોબરે મુખ્યત્વે સ્વચ્છ આકાશ અને વરસાદની કોઈ ચેતવણી નથી.આથી હાલ રાજ્યમાં ભારે વરસાદ કરતાં ગરમી અને સૂકા હવામાનનો પ્રભાવ વધુ જોવા મળી શકે છે.

-> ચોમાસાની વિદાય પછી શું બદલાશે? : ચોમાસાની વિદાય બાદ ગુજરાતના હવામાનમાં ધીમે ધીમે શિયાળાની શરૂઆત તરફ પરિવર્તન જોવા મળશે. જોકે ઓક્ટોબરમાં દિવસ દરમિયાન તાપમાન હજુ પણ ઊંચું રહી શકે છે. ખાસ કરીને ઉત્તર ગુજરાત, કચ્છ અને સૌરાષ્ટ્રના કેટલાક વિસ્તારોમાં બપોરના સમયે ગરમી વધુ અનુભવાઈ શકે છે.રાત્રિના તાપમાનમાં ધીમે ધીમે ઘટાડો થવાની શરૂઆત થઈ શકે છે, પરંતુ દિવસ અને રાત્રિના તાપમાન વચ્ચેનો તફાવત વધવાની શક્યતા રહે છે. ભેજમાં ઘટાડો થતાં વાતાવરણમાં ચોમાસાની ઉકળાટ ઓછી થઈ શકે છે.

ચોમાસાની વિદાય ખેડૂતો માટે પણ મહત્વપૂર્ણ તબક્કો છે. વરસાદ પર આધારિત ખેતીમાં હવે આગામી દિવસોના હવામાનને ધ્યાનમાં રાખીને સિંચાઈ અને પાક વ્યવસ્થાપન અંગે આયોજન કરવું જરૂરી બને છે. સતત શુષ્ક વાતાવરણ રહે તો જમીનમાં ભેજ ઝડપથી ઘટી શકે છે.બીજી તરફ, જ્યાં ખેતરમાં પાક તૈયાર થવાની સ્થિતિમાં હોય ત્યાં વરસાદની શક્યતા ઘટવાથી લણણી અને અન્ય ખેતીકામ માટે અનુકૂળ સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે. જોકે સ્થાનિક પરિસ્થિતિ પ્રમાણે ખેડૂતોને કૃષિ હવામાન સલાહનું પાલન કરવું જરૂરી છે.

-> હાલ રાજ્યમાં કોઈ મોટી હવામાન ચેતવણી નહીં : 3 ઓક્ટોબરના IMD અમદાવાદ બુલેટિન પ્રમાણે ગુજરાત રિજિયન તેમજ સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છ માટે 3થી 9 ઓક્ટોબર સુધી કોઈ હવામાન ચેતવણી આપવામાં આવી નથી. એટલે હાલ ભારે વરસાદ, વાવાઝોડું અથવા અન્ય ગંભીર હવામાન ઘટનાની આગાહી નથી.કુલ મળીને Gujaratમાં હવે ચોમાસાની વિદાયનો તબક્કો અંતિમ ચરણમાં છે. ભુજ અને ડીસામાં 38.6°C સુધી પહોંચેલું તાપમાન રાજ્યમાં બદલાતા હવામાનનો સંકેત આપે છે. આગામી દિવસોમાં વરસાદી માહોલ કરતાં શુષ્ક આકાશ અને ગરમીનું પ્રમાણ વધુ જોવા મળી શકે છે. જોકે હવામાન ઝડપથી બદલાઈ શકે છે, તેથી સ્થાનિક આગાહીઓ અને IMDના તાજા અપડેટ પર નજર રાખવી જરૂરી રહેશે.