H-1B Visa પર ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ સામે નવું સંકટ: નોકરી ગઈ તો 60 દિવસની મુદત પણ પૂરી થઈ શકે, અમેરિકા છોડવું પડી શકે
અમેરિકામાં નોકરી કરીને કારકિર્દી બનાવવાનું સપનું જોનારા ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ માટે H-1B Visa લાંબા સમયથી મહત્વપૂર્ણ માર્ગ રહ્યો છે. ખાસ કરીને IT, ટેક્નોલોજી, એન્જિનિયરિંગ, ફાઇનાન્સ અને અન્ય કુશળ ક્ષેત્રોમાં મોટી સંખ્યામાં ભારતીયો H-1B Visa હેઠળ અમેરિકામાં કામ કરે છે. જોકે, અમેરિકામાં બદલાતી ઇમિગ્રેશન નીતિઓ, કંપનીઓમાં છટણી અને નોકરી ગુમાવ્યા બાદ વિઝા સ્ટેટસ જાળવવાના પડકારોને કારણે ભારતીય પ્રોફેશનલ્સમાં ચિંતા વધી રહી છે.
હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે H-1B Visaધરાવતી વ્યક્તિની નોકરી છૂટી જાય તો તેની પાસે અમેરિકામાં બીજી નોકરી શોધવા માટે મર્યાદિત સમય હોય છે. સામાન્ય રીતે H-1B કર્મચારીને નોકરી સમાપ્ત થયા બાદ વધુમાં વધુ 60 દિવસની grace period અથવા I-94 પર દર્શાવેલી માન્યતા પૂરી થાય ત્યાં સુધીનો સમય—જે પહેલાં આવે તે—મળી શકે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન નવી નોકરી અથવા યોગ્ય ઇમિગ્રેશન સ્ટેટસ મેળવવામાં સફળતા ન મળે તો અમેરિકામાં રહેવું મુશ્કેલ બની શકે છે.

-> H-1B Visaશું છે અને ભારતીયો માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ છે? : H-1B એક નોન-ઇમિગ્રન્ટ વર્ક Visa છે, જે અમેરિકન કંપનીઓને ચોક્કસ કુશળતા ધરાવતા વિદેશી કર્મચારીઓને નોકરી પર રાખવાની મંજૂરી આપે છે. ટેક્નોલોજી અને IT ક્ષેત્રમાં ભારતીય પ્રોફેશનલ્સની મોટી સંખ્યાને કારણે H-1B કાર્યક્રમમાં ભારતનું મહત્વપૂર્ણ સ્થાન રહ્યું છે.
ઘણા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અમેરિકામાં અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા બાદ OPT જેવા વર્ક ઓથોરાઇઝેશન દ્વારા કામ શરૂ કરે છે અને ત્યારબાદ H-1B મેળવવાનો પ્રયાસ કરે છે. H-1B મળ્યા બાદ તેઓ લાંબા સમય સુધી અમેરિકામાં કામ કરવાની યોજના બનાવે છે. કેટલાક લોકો આગળ જઈને ગ્રીન કાર્ડ માટે પણ અરજી કરે છે.આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં નોકરીદાતા એટલે કે sponsoring employerની ભૂમિકા ખૂબ મહત્વપૂર્ણ હોય છે. તેથી H-1B કર્મચારી માટે નોકરી ગુમાવવી માત્ર રોજગાર ગુમાવવાનો મુદ્દો નથી, પરંતુ તેના ઇમિગ્રેશન સ્ટેટસ પર પણ અસર કરી શકે છે.
-> નોકરી ગઈ તો 60 દિવસનો સમય કેમ મહત્વપૂર્ણ? : H-1B કર્મચારીની નોકરી સમાપ્ત થાય ત્યારે સામાન્ય રીતે 60 દિવસ સુધીની grace period ઉપલબ્ધ હોય છે. આ સમય દરમિયાન વ્યક્તિ નવી H-1B નોકરી શોધી શકે છે અને યોગ્ય પ્રક્રિયા દ્વારા નવા employer સાથે જોડાઈ શકે છે.પરંતુ 60 દિવસનો સમય દરેક પરિસ્થિતિમાં આપોઆપ 60 દિવસ જ રહેશે એવું નથી. જો કર્મચારીના I-94 પર રહેલી માન્યતા તેની નોકરી સમાપ્ત થયા બાદ 60 દિવસ કરતાં વહેલી પૂરી થતી હોય, તો સામાન્ય રીતે તે પહેલાંની તારીખ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.આ કારણે નોકરી ગુમાવ્યા બાદ સમયસર નવી નોકરી શોધવી H-1B કર્મચારી માટે અત્યંત જરૂરી બની જાય છે. ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રમાં મોટી કંપનીઓ દ્વારા છટણીના સમાચાર આવતા રહેતા હોવાથી H-1B કર્મચારીઓમાં આ મુદ્દે ચિંતા વધુ જોવા મળી રહી છે.
જો H-1B કર્મચારીને grace period દરમિયાન નવો યોગ્ય employer ન મળે અને અન્ય કાયદેસર ઇમિગ્રેશન સ્ટેટસ પણ ન મળે, તો અમેરિકામાં રહેવા માટેનો કાયદેસર આધાર સમાપ્ત થઈ શકે છે.આવી સ્થિતિમાં વ્યક્તિને અમેરિકા છોડવું પડી શકે છે. જોકે દરેક કેસની પરિસ્થિતિ અલગ હોય છે અને Visa સ્ટેટસ, I-94ની તારીખ, નવી અરજી, pending petition અથવા અન્ય કાયદેસર વિકલ્પોના આધારે પરિણામ બદલાઈ શકે છે.આથી માત્ર “60 દિવસ પૂરા થયા એટલે તરત જ દેશ છોડવો પડે” એવું દરેક કેસ માટે કહેવું યોગ્ય નથી. વ્યક્તિએ પોતાના ચોક્કસ ઇમિગ્રેશન કેસ અંગે લાયકાત ધરાવતા ઇમિગ્રેશન વકીલ અથવા અધિકૃત સલાહકાર પાસેથી માર્ગદર્શન મેળવવું જરૂરી છે.
-> ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ માટે વધતી ચિંતા : ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ માટે સમસ્યા વધુ ગંભીર બની શકે છે કારણ કે ઘણા લોકો H-1B Visaસાથે લાંબા ગાળાની કારકિર્દી અને પરિવારના ભવિષ્યની યોજના બનાવે છે. નોકરી ગુમાવવાથી આવક પર અસર થાય છે, પરંતુ સાથે ઘરનું ભાડું, બાળકોનું શિક્ષણ, આરોગ્ય વીમો અને અન્ય ખર્ચની જવાબદારી પણ યથાવત રહે છે.કેટલાક H-1B કર્મચારીઓના જીવનસાથી અને બાળકો પણ અમેરિકામાં તેમના Visa સ્ટેટસ પર આધારિત હોય છે. તેથી મુખ્ય H-1B ધારકની નોકરીમાં ફેરફાર થાય ત્યારે સમગ્ર પરિવારની ઇમિગ્રેશન સ્થિતિ અંગે પ્રશ્નો ઊભા થઈ શકે છે.
આ પરિસ્થિતિ વચ્ચે “છ મહિનામાં લગભગ 10 હજાર ભારતીયો અમેરિકા છોડીને પરત ફર્યા” જેવા આંકડાઓ પણ ચર્ચામાં છે. જોકે આવા આંકડાનો અર્થ સમજતી વખતે સાવચેતી જરૂરી છે.અમેરિકા છોડીને ભારત પરત ફરનારા તમામ ભારતીયો H-1B Visa ધારક હતા એવું માનવું યોગ્ય નથી. વિદ્યાર્થીઓ, અન્ય વર્ક વિઝા ધારકો, વિઝા સમાપ્ત થયેલા લોકો અથવા વ્યક્તિગત કારણોસર પરત ફરેલા લોકો સહિત અનેક શ્રેણીઓ હોઈ શકે છે.આથી “10 હજાર ભારતીયો પરત ફર્યા” અને “10 હજાર H-1B ધારકોને નોકરી ગુમાવવાને કારણે અમેરિકા છોડવું પડ્યું” બંને બાબતોને એક સમાન માનવી યોગ્ય નથી. આંકડાનો સ્રોત, સમયગાળો અને તેમાં સામેલ લોકોની કેટેગરી તપાસવી જરૂરી છે.
![]()
-> કંપનીઓની છટણીથી H-1B કર્મચારીઓ પર અસર : છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં અમેરિકાના ટેક્નોલોજી અને કોર્પોરેટ ક્ષેત્રમાં અનેક તબક્કે છટણી જોવા મળી છે. જ્યારે કંપની કર્મચારીઓની સંખ્યા ઘટાડે છે ત્યારે H-1B Visa પર કામ કરતા કર્મચારીઓ પણ અસરગ્રસ્ત થઈ શકે છે.અમેરિકન નાગરિક અથવા ગ્રીન કાર્ડ ધારક કર્મચારીની જેમ H-1B કર્મચારી પાસે નોકરી ગુમાવ્યા બાદ અનિશ્ચિત સમય સુધી અમેરિકામાં રહીને નવી નોકરી શોધવાનો વિકલ્પ હોતો નથી. સમય મર્યાદા હોવાને કારણે તેમના માટે નોકરી શોધવાની પ્રક્રિયા વધુ દબાણભરી બની જાય છે.
H-1B કર્મચારી માટે નવી નોકરી શોધતી વખતે માત્ર યોગ્ય નોકરી મળવી પૂરતી નથી. નવી કંપની H-1B ટ્રાન્સફર અથવા સંબંધિત ઇમિગ્રેશન પ્રક્રિયા માટે તૈયાર હોવી જરૂરી બની શકે છે.કંપનીઓ ઘણી વખત એવા ઉમેદવારોને પ્રાથમિકતા આપી શકે છે જેમને Visa સ્પોન્સરશિપની જરૂર ન હોય. પરિણામે H-1B કર્મચારીઓ માટે ઉપલબ્ધ નોકરીઓનો વ્યાપ ઘટી શકે છે અને 60 દિવસની અંદર યોગ્ય તક શોધવી પડકારજનક બની શકે છે.
-> ભારતીયો માટે શું મહત્વનો સંદેશ? : H-1B Visa ધરાવતા ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ માટે હાલની પરિસ્થિતિનો સૌથી મહત્વનો સંદેશ એ છે કે નોકરીની સુરક્ષા અને ઇમિગ્રેશન સ્ટેટસ બંને બાબતો પર ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. કંપનીમાં છટણીની સંભાવના હોય તો કર્મચારીઓએ પોતાના ઇમિગ્રેશન દસ્તાવેજો, I-94ની માન્યતા અને H-1B સ્ટેટસ સંબંધિત માહિતી સમજવી જોઈએ.નોકરી સમાપ્ત થાય તેવી સ્થિતિમાં સમય બગાડ્યા વિના નવી તક શોધવી મહત્વપૂર્ણ છે. સાથે જ કોઈપણ ઇમિગ્રેશન નિર્ણય લેતા પહેલાં અધિકૃત માહિતી મેળવવી જરૂરી છે.
ભારતીયો માટે અમેરિકા હજુ પણ ઉચ્ચ પગાર, ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રમાં કારકિર્દી અને વૈશ્વિક અનુભવ માટે આકર્ષક સ્થળ છે. H-1B વિઝાએ છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી હજારો ભારતીય પ્રોફેશનલ્સને આ તક આપી છે.પરંતુ નોકરી ગુમાવ્યા બાદ મર્યાદિત grace period અને ઇમિગ્રેશન નિયમોની જટિલતાને કારણે H-1B કર્મચારીઓ માટે જોખમ વધી શકે છે. ખાસ કરીને એવા લોકો માટે, જેમની પાસે લાંબા સમયથી અમેરિકામાં સ્થાયી થવાની યોજના છે, નોકરીમાં અચાનક ફેરફાર ગંભીર અસર કરી શકે છે.આથી H-1B વિઝા ધરાવતા ભારતીયો માટે આગામી સમય સાવચેતી, સમયસર નિર્ણય અને અધિકૃત ઇમિગ્રેશન માર્ગદર્શનનો બની શકે છે. અમેરિકામાં કારકિર્દી બનાવવાનું સપનું હજુ પણ જીવંત છે, પરંતુ H-1B પર કામ કરતા પ્રોફેશનલ્સ માટે નોકરી ગુમાવ્યા બાદની 60 દિવસની સમયમર્યાદા હવે પહેલા કરતાં વધુ મહત્વપૂર્ણ બની ગઈ છે.
- us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAFollow GRAM : https:// bindia.in
- FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276






Comments are closed.