Shravan Month 2026 In Gujarat Divine Beginning: ધર્મ-ઉપાસનાનો મહાપર્વ, જાણો વ્રત, પૂજા વિધિ અને મહત્વ Spiritual Bliss

Shravan Month અમદાવાદ, 12 ઓગસ્ટ 2026: ગુજરાતમાં ભગવાન શિવની આરાધના અને ભક્તિનો સૌથી પવિત્ર ગણાતો શ્રાવણ માસ આવતીકાલે, 13 ઓગસ્ટ 2026થી શરૂ થશે. ગુજરાતી પંચાંગ પ્રમાણે આ વર્ષે શ્રાવણ માસનો પ્રારંભ 13 ઓગસ્ટથી થશે અને 11 સપ્ટેમ્બર 2026 સુધી શ્રાવણ માસ રહેશે. શ્રાવણ માસ શરૂ થતાની સાથે જ ગુજરાતભરમાં મંદિરોમાં ભક્તોની ભીડ, શિવપૂજા, જળાભિષેક, રુદ્રાભિષેક અને વિવિધ ધાર્મિક કાર્યક્રમોનો માહોલ જોવા મળશે. શ્રાવણ માસ હિન્દુ ધાર્મિક પરંપરામાં ભગવાન શિવને સમર્પિત વિશેષ માસ તરીકે ઓળખાય છે. આ સમગ્ર મહિના દરમિયાન ભક્તો ભગવાન શિવની આરાધના કરે છે અને સોમવારે વિશેષ વ્રત તથા પૂજા કરતા હોય છે. ખાસ કરીને ગુજરાતમાં શ્રાવણ માસ દરમિયાન શિવમંદિરોમાં વહેલી સવારથી જ ભક્તોની લાંબી કતારો જોવા મળતી હોય છે.

13 ઓગસ્ટથી શ્રાવણ માસની શરૂઆત

ગુજરાતી પંચાંગ પ્રમાણે 13 ઓગસ્ટથી શ્રાવણ માસનો પ્રારંભ થશે. શ્રાવણ માસ 11 સપ્ટેમ્બર સુધી ચાલશે. આ સમયગાળા દરમિયાન ભક્તો ભગવાન શિવની પૂજા, અભિષેક અને મંત્રજાપ કરીને ધાર્મિક રીતે આ પવિત્ર મહિનાની ઉજવણી કરશે. શ્રાવણ માસ દરમિયાન ભગવાન શિવને બિલ્વપત્ર, દૂધ, દહીં, ઘી, મધ અને ગંગાજળ અર્પણ કરવાની પરંપરા છે. ઘણા ભક્તો રોજ સવારે શિવલિંગ પર જળ ચઢાવે છે અને ‘ૐ નમઃ શિવાય’ મંત્રનો જાપ કરે છે. શ્રાવણના દિવસોમાં શિવભક્તો ઉપવાસ, સાત્વિક આહાર અને વિવિધ ધાર્મિક નિયમોનું પાલન કરે છે. જોકે વ્રત અને પૂજાની રીત પરિવારની પરંપરા અને વ્યક્તિગત શ્રદ્ધા પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે.

Shravan Month: શ્રાવણ માસ ભગવાન શિવને કેમ પ્રિય છે?

હિન્દુ ધાર્મિક માન્યતાઓમાં શ્રાવણ માસને ભગવાન શિવ માટે વિશેષ માનવામાં આવે છે. પૌરાણિક માન્યતાઓ અનુસાર સમુદ્રમંથન દરમિયાન નીકળેલા હળાહળ વિષને ભગવાન શિવે પોતાના કંઠમાં ધારણ કર્યું હતું. આ કારણે તેમને ‘નીલકંઠ’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. માન્યતા છે કે શ્રાવણ માસ દરમિયાન ભગવાન શિવની ભક્તિ અને આરાધના કરવાથી ભક્તોની મનોકામનાઓ પૂર્ણ થાય છે અને જીવનમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ આવે છે. આ ધાર્મિક માન્યતાઓ ભક્તોની શ્રદ્ધા સાથે જોડાયેલી છે. શ્રાવણ માસ દરમિયાન શિવલિંગ પર સતત જળ અર્પણ કરવાની પરંપરા પણ જોવા મળે છે. ભક્તો ભગવાન શિવને ઠંડક આપવાના પ્રતીકરૂપે જળ, દૂધ અને અન્ય પૂજા સામગ્રી અર્પણ કરે છે.

Shravan Month: શ્રાવણના સોમવારનું વિશેષ મહત્વ

શ્રાવણ માસમાં આવતા સોમવારનું વિશેષ ધાર્મિક મહત્વ છે. સોમવાર ભગવાન શિવનો દિવસ માનવામાં આવે છે. તેથી શ્રાવણના સોમવારે શિવમંદિરોમાં સામાન્ય દિવસોની સરખામણીએ વધારે ભક્તો દર્શન માટે પહોંચે છે. ભક્તો સોમવારે ઉપવાસ રાખે છે અને શિવલિંગ પર જળ તથા દૂધનો અભિષેક કરે છે. કેટલાક ભક્તો ચારેય અથવા જેટલા સોમવાર આવે તેટલા સોમવારનું વ્રત રાખે છે. શ્રાવણ સોમવાર દરમિયાન મંદિરોમાં વિશેષ શણગાર, આરતી અને પૂજાનું આયોજન કરવામાં આવે છે. અનેક સ્થળોએ આખો દિવસ ‘ૐ નમઃ શિવાય’ના જાપ અને ભજન-કીર્તનનું આયોજન પણ કરવામાં આવે છે.

Shravan Month: મંદિરોમાં જોવા મળશે ભક્તિમય માહોલ

13 ઓગસ્ટથી શ્રાવણ માસ શરૂ થતાં જ ગુજરાતના શિવમંદિરોમાં ભક્તિમય વાતાવરણ જોવા મળશે. વહેલી સવારે ભક્તો મંદિરે પહોંચી શિવલિંગ પર જળાભિષેક કરશે. ગુજરાતના વિવિધ શહેરો અને ગામોમાં આવેલા પ્રાચીન શિવમંદિરોમાં શ્રાવણ દરમિયાન વિશેષ પૂજા અને ધાર્મિક કાર્યક્રમો યોજાય છે. ઘણા મંદિરોમાં શિવલિંગને ફૂલો, બિલ્વપત્ર અને વિવિધ પ્રકારના શણગારથી સજાવવામાં આવે છે. મંદિરોની આસપાસ પૂજા સામગ્રી વેચતા વેપારીઓ માટે પણ શ્રાવણ માસ મહત્વપૂર્ણ સમય હોય છે. બિલ્વપત્ર, ફૂલ, દૂધ, પૂજાની સામગ્રી અને અન્ય ધાર્મિક વસ્તુઓની માંગમાં વધારો જોવા મળે છે.

Shravan Month: બિલ્વપત્રનું વિશેષ મહત્વ

ભગવાન શિવની પૂજામાં બિલ્વપત્રનું વિશેષ મહત્વ છે. શ્રાવણ માસ દરમિયાન ભક્તો શિવલિંગ પર બિલ્વપત્ર અર્પણ કરે છે. Shravan Month ધાર્મિક પરંપરા પ્રમાણે બિલ્વપત્ર ભગવાન શિવને અત્યંત પ્રિય માનવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે ત્રણ પાંદડાવાળા બિલ્વપત્રને શિવલિંગ પર અર્પણ કરવામાં આવે છે. ભક્તો બિલ્વપત્ર સાથે જળ અને અન્ય પૂજા સામગ્રી અર્પણ કરીને ભગવાન શિવની આરાધના કરે છે.

Shravan Month: રુદ્રાભિષેક માટે પણ ખાસ સમય

શ્રાવણ માસ દરમિયાન રુદ્રાભિષેકનું પણ વિશેષ મહત્વ છે. શિવભક્તો પંડિતો દ્વારા વૈદિક મંત્રોચ્ચાર સાથે ભગવાન શિવનો અભિષેક કરાવે છે. રુદ્રાભિષેકમાં જળ, દૂધ, દહીં, ઘી, મધ વગેરેનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર રુદ્રાભિષેક કરવાથી ભગવાન શિવની કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે. ઘણા પરિવારોમાં શ્રાવણ દરમિયાન ઘરમાં પણ શિવપૂજા અને મંત્રજાપ કરવામાં આવે છે.

શ્રાવણ માસ દરમિયાન ઘણા લોકો પોતાની ધાર્મિક શ્રદ્ધા પ્રમાણે વ્રત રાખે છે. કેટલાક લોકો સોમવારનું વ્રત રાખે છે, જ્યારે કેટલાક લોકો આખા શ્રાવણ માસ દરમિયાન સાત્વિક આહારનું પાલન કરે છે. વ્રત દરમિયાન ફળાહાર, દૂધ અથવા અન્ય સાત્વિક આહાર લેવાની પરંપરા પણ વિવિધ પરિવારોમાં જોવા મળે છે. Shravan Month વ્રતની પદ્ધતિ વ્યક્તિગત શ્રદ્ધા અને આરોગ્યને ધ્યાનમાં રાખીને નક્કી કરવી યોગ્ય છે. ખાસ કરીને લાંબા સમય સુધી ઉપવાસ કરનાર વ્યક્તિએ પોતાની તબિયતનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. ધાર્મિક વ્રત દરમિયાન પણ શરીરને જરૂરી પોષણ અને પાણી મળતું રહે તે મહત્વપૂર્ણ છે.

Shravan Month: શ્રાવણ માસ અને ગુજરાતની ધાર્મિક પરંપરા

ગુજરાતમાં શ્રાવણ માસ માત્ર ધાર્મિક વિધિઓ પૂરતો મર્યાદિત નથી. આ માસ સાથે અનેક લોકપરંપરાઓ અને સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો પણ જોડાયેલા છે. ગામડાંથી લઈને શહેરો સુધી શ્રાવણ દરમિયાન ભજન, કીર્તન, શિવમહિમ્ન સ્તોત્ર પાઠ, કથા અને અન્ય ધાર્મિક કાર્યક્રમોનું આયોજન થાય છે. ઘણા પરિવારોમાં શ્રાવણ માસ દરમિયાન દરરોજ દીવો પ્રગટાવવો, મંદિરના દર્શન કરવા અને શિવમંત્રનો જાપ કરવાની પરંપરા છે. આ ઉપરાંત ગુજરાતમાં શ્રાવણ માસ દરમિયાન અનેક અન્ય ધાર્મિક તહેવારો અને વ્રતો પણ આવે છે, જેના કારણે સમગ્ર મહિનો ધાર્મિક દૃષ્ટિએ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે.

ગુજરાતનું સોમનાથ મંદિર ભગવાન શિવના બાર જ્યોતિર્લિંગોમાં પ્રથમ જ્યોતિર્લિંગ તરીકે પ્રસિદ્ધ છે. શ્રાવણ માસ દરમિયાન સોમનાથ સહિત રાજ્યના અનેક શિવમંદિરોમાં વિશેષ ભક્તિ જોવા મળે છે. શ્રાવણના દિવસોમાં દૂર-દૂરથી ભક્તો શિવમંદિરોના દર્શન માટે યાત્રા કરે છે. મંદિરોમાં ખાસ વ્યવસ્થા કરવામાં આવે છે જેથી મોટી સંખ્યામાં આવતા શ્રદ્ધાળુઓને સરળતાથી દર્શન થઈ શકે. નાના ગામોના પ્રાચીન શિવમંદિરોમાં પણ શ્રાવણ દરમિયાન વિશેષ પૂજા અને ધાર્મિક કાર્યક્રમોનું આયોજન થતું હોય છે.

Shravan Month: શ્રાવણ માસ દરમિયાન શું કરવું?

ધાર્મિક પરંપરા અનુસાર શ્રાવણ માસ દરમિયાન ભગવાન શિવની પૂજા કરવી, સાત્વિક આહાર લેવો, જરૂરિયાતમંદોને દાન કરવું અને સારા કાર્યો કરવા શુભ માનવામાં આવે છે. ભક્તો સવાર-સાંજ શિવમંત્રનો જાપ કરી શકે છે. ‘ૐ નમઃ શિવાય’નો જાપ શ્રાવણ માસમાં વિશેષ રીતે કરવામાં આવે છે. શક્ય હોય તો નજીકના શિવમંદિરે જઈને જળાભિષેક કરવો અને ભગવાન શિવના દર્શન કરવા પણ ભક્તો માટે મહત્વપૂર્ણ ધાર્મિક પરંપરા છે.

Shravan Month 13 ઓગસ્ટથી શ્રાવણ માસ શરૂ થવાના સમાચાર સાથે ગુજરાતમાં શિવભક્તોમાં ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. મંદિરોમાં તૈયારીઓ શરૂ થઈ ગઈ છે અને શ્રાવણ સોમવારની પૂજા માટે પણ આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે. ઘણા લોકો શ્રાવણ માસ દરમિયાન પોતાના પરિવાર સાથે મંદિર દર્શન, પૂજા અને ધાર્મિક કાર્યક્રમોમાં ભાગ લેવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. આખા મહિના દરમિયાન ભક્તિ, ઉપવાસ, પૂજા અને શિવ આરાધનાનો માહોલ રહેશે.

ગુજરાતી પંચાંગ પ્રમાણે 13 ઓગસ્ટ 2026થી ગુજરાતમાં શ્રાવણ માસનો પ્રારંભ થશે અને 11 સપ્ટેમ્બર 2026 સુધી રહેશે. ભગવાન શિવને સમર્પિત આ પવિત્ર માસ દરમિયાન ગુજરાતભરમાં શિવમંદિરોમાં વિશેષ પૂજા, જળાભિષેક, રુદ્રાભિષેક અને ધાર્મિક કાર્યક્રમો યોજાશે. શ્રાવણ માસ ભક્તિ, શ્રદ્ધા અને આધ્યાત્મિકતા સાથે જોડાયેલો પવિત્ર સમય છે. શ્રાવણના સોમવાર, બિલ્વપત્ર અર્પણ, શિવલિંગનો અભિષેક અને ‘ૐ નમઃ શિવાય’ના જાપથી સમગ્ર ગુજરાતમાં ભક્તિમય વાતાવરણ સર્જાશે. આ પવિત્ર માસ દરમિયાન ભક્તો ભગવાન શિવની આરાધના સાથે સેવા, દાન, સંયમ અને સારા કાર્યોને પણ જીવનનો ભાગ બનાવે તે શ્રાવણની ભાવનાને વધુ સાર્થક બનાવશે.