અમેરિકામાં ગરમીનો કહેર: 7 કરોડ લોકો પર ત્રીજા ભીષણ ‘હીટ ડોમ’નું જોખમ

અમેરિકામાં ઉનાળાની ગરમી સતત વિકરાળ સ્વરૂપ ધારણ કરી રહી છે. દેશના દક્ષિણ અને મધ્ય રાજ્યોમાં ત્રીજી વખત ભીષણ ‘હીટ ડોમ’ સર્જાતા લગભગ 7 કરોડ (70 મિલિયન) લોકો માટે અતિશય ગરમીની ચેતવણી જાહેર કરવામાં આવી છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર આગામી દિવસોમાં અનેક વિસ્તારોમાં તાપમાન 95થી 105 ડિગ્રી ફેરનહાઇટ (35થી 40 ડિગ્રી સેલ્સિયસ) સુધી પહોંચી શકે છે, જ્યારે દક્ષિણ-પશ્ચિમના રણ વિસ્તારોમાં પારો 120 ડિગ્રી ફેરનહાઇટ (48 ડિગ્રી સેલ્સિયસ) સુધી જવાની શક્યતા છે.

શું છે ‘હીટ ડોમ’?

‘હીટ ડોમ’ એક એવી હવામાન પ્રણાલી છે જેમાં ઉચ્ચ દબાણ (High Pressure System) લાંબા સમય સુધી કોઈ વિસ્તાર પર સ્થિર રહે છે. આ દબાણ ગરમ હવાને ઉપર જવા દેતું નથી અને ઢાંકણની જેમ ગરમીને જમીનની નજીક જ બંધ રાખે છે.

તેના કારણે દિવસ દરમિયાન તાપમાન સતત વધતું જાય છે અને રાત્રે પણ ગરમીમાં ખાસ ઘટાડો થતો નથી. પરિણામે લોકો માટે ગરમી વધુ જોખમી બની જાય છે.

કયા વિસ્તારો સૌથી વધુ પ્રભાવિત?

હાલમાં મેક્સિકોના અખાતથી લઈને ગ્રેટ પ્લેઇન્સ, મિડવેસ્ટ અને દક્ષિણ અમેરિકાના અનેક વિસ્તારોમાં ગરમીનો સૌથી વધુ પ્રભાવ જોવા મળી રહ્યો છે.

હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર,

• ટેક્સાસ
• ઓક્લાહોમા
• કેન્સાસ
• નેબ્રાસ્કા
• કોલોરાડોના કેટલાક ભાગો
• મિડવેસ્ટના અનેક રાજ્યો

અતિશય ગરમીની ઝપેટમાં આવી શકે છે.

પશ્ચિમી નેબ્રાસ્કા માટે તો ‘એક્સ્ટ્રીમ હીટ વોર્નિંગ’ જાહેર કરવામાં આવી છે, જ્યાં તાપમાન 108 ડિગ્રી ફેરનહાઇટ (42 ડિગ્રી સેલ્સિયસ) સુધી પહોંચી શકે છે.

તૂટી શકે છે અનેક રેકોર્ડ

અમેરિકામાં આ ઉનાળો પહેલેથી જ અસામાન્ય રીતે ગરમ રહ્યો છે.

જુલાઈની શરૂઆતમાં આવેલા પહેલા હીટ ડોમ દરમિયાન દેશના પૂર્વીય વિસ્તારોમાં ભારે ગરમીને કારણે અનેક જાહેર કાર્યક્રમો રદ કરવા પડ્યા હતા.

ત્યારબાદ પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા બીજા હીટ ડોમ દરમિયાન મોન્ટાનામાં 115 ડિગ્રી ફેરનહાઇટ (46 ડિગ્રી સેલ્સિયસ) સુધી તાપમાન નોંધાયું હતું, જેના કારણે જૂના રેકોર્ડ તૂટી ગયા હતા.

હવે ત્રીજા હીટ ડોમ દરમિયાન પણ ડેનવર સહિત અનેક શહેરોમાં નવા તાપમાનના રેકોર્ડ નોંધાવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

ક્લાઈમેટ ચેન્જ બની રહ્યું છે મોટું કારણ

વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર ઉનાળામાં ગરમી પડવી સામાન્ય બાબત છે, પરંતુ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં તેની તીવ્રતા અને સમયગાળો બંનેમાં વધારો થયો છે.

નિષ્ણાતો માને છે કે અશ્મિભૂત ઇંધણના વધુ ઉપયોગથી વધતા ગ્રીનહાઉસ ગેસના ઉત્સર્જનને કારણે પૃથ્વીનું સરેરાશ તાપમાન વધી રહ્યું છે.

તેના કારણે હીટવેવ, લાંબા સમય સુધી ચાલતી ગરમી, જંગલની આગ અને દુષ્કાળ જેવી કુદરતી આફતો વધુ ગંભીર બની રહી છે.

સૌથી મોટું જોખમ કોને?

અતિશય ગરમી દરેક માટે જોખમી છે, પરંતુ કેટલાક વર્ગો માટે તેનું જોખમ વધુ હોય છે.

તેમાં ખાસ કરીને,

• વૃદ્ધ નાગરિકો
• નાના બાળકો
• સગર્ભા મહિલાઓ
• હૃદય અને ફેફસાના દર્દીઓ
• લાંબી બીમારીથી પીડાતા લોકો
• બહાર કામ કરતા શ્રમિકો

સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત બની શકે છે. રાત્રે પણ તાપમાન ઊંચું રહેતા શરીરને પૂરતી રાહત મળતી નથી, જેના કારણે હીટ સ્ટ્રોક અને ડિહાઇડ્રેશનનું જોખમ વધી જાય છે.

અમેરિકા ઉપરાંત યુરોપ પણ ગરમીથી પરેશાન

માત્ર અમેરિકા જ નહીં પરંતુ યુરોપના અનેક દેશો પણ હાલમાં કાળઝાળ ગરમીનો સામનો કરી રહ્યા છે. સ્પેન અને ફ્રાન્સમાં ભારે ગરમી વચ્ચે જંગલોમાં વિકરાળ આગ ફાટી નીકળતાં અંદાજે 2.5 લાખ લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવા પડ્યા છે. સરકારી આંકડા મુજબ, જૂનમાં આવેલી ગરમીની લહેર દરમિયાન ફ્રાન્સમાં અંદાજે 5,700 લોકોના મોત થયા હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. બીજી તરફ બ્રિટનના કેટલાક વિસ્તારોમાં પણ ગરમી અને સૂકા હવામાનને કારણે આગની ઘટનાઓ વધી રહી છે.

અમેરિકામાં જંગલની આગની સ્થિતિ

ભારે ગરમી અને સૂકા હવામાનના કારણે અમેરિકાના અનેક રાજ્યોમાં જંગલોમાં આગની ઘટનાઓ વધી રહી છે. હાલમાં દેશભરમાં અનેક સ્થળોએ આગ પર કાબૂ મેળવવા માટે ફાયરફાઇટર્સ સતત કામગીરી કરી રહ્યા છે. ગરમી અને તીવ્ર પવનને કારણે આગ ઝડપથી ફેલાઈ રહી હોવાથી બચાવ કામગીરી વધુ પડકારજનક બની રહી છે.

નિષ્ણાતોની સલાહ

હવામાન નિષ્ણાતોએ લોકોને બિનજરૂરી રીતે બપોરના સમયે બહાર ન નીકળવાની સલાહ આપી છે. સાથે જ પૂરતું પાણી પીવું, વૃદ્ધો અને બાળકોનું ખાસ ધ્યાન રાખવું, ગરમીથી બચવા હળવા કપડાં પહેરવા અને તબિયત બગડે તો તરત તબીબી મદદ લેવાની અપીલ કરવામાં આવી છે.

અમેરિકામાં સતત ત્રીજી વખત સર્જાયેલા હીટ ડોમે ગરમીને લઈને ગંભીર ચિંતા ઊભી કરી છે. લગભગ 7 કરોડ લોકો અતિશય ગરમીની અસર હેઠળ છે અને અનેક રાજ્યોમાં રેકોર્ડબ્રેક તાપમાન નોંધાવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ક્લાઈમેટ ચેન્જના કારણે આવી ગરમીની ઘટનાઓ વધુ વારંવાર અને વધુ તીવ્ર બની રહી છે. આવી સ્થિતિમાં સાવચેતી રાખવી અને હવામાન વિભાગની સૂચનાઓનું પાલન કરવું અત્યંત જરૂરી બન્યું છે.

 

• Follow us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
• WEBSITE : https://bindia.co/
• INSTAGRAM : https:// bindia.in
• FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive 
• X : https://x.com/bindia276