હોર્મુઝ જળમાર્ગ પર અમારું જ નિયંત્રણ રહેશે, અમેરિકાની દખલગીરી સ્વીકાર્ય નહીં: ઈરાનની ટ્રમ્પને ચેતવણી

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તાજેતરમાં તણાવ ઓછો કરવા માટે રાજદ્વારી પ્રયાસો શરૂ થયા હોવા છતાં બંને દેશો વચ્ચે મતભેદ યથાવત છે. આ દરમિયાન ઈરાને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ વેપાર માર્ગોમાંના એક હોર્મુઝ જળમાર્ગ (Strait of Hormuz) પર તેનું જ નિયંત્રણ રહેશે અને અમેરિકાની કોઈપણ પ્રકારની દખલગીરી સ્વીકારવામાં આવશે નહીં.

આગામી એક મહિના સુધી ઈરાની સેનાની દેખરેખ
ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ જણાવ્યું કે આગામી એક મહિના સુધી હોર્મુઝ જળમાર્ગ પર ઈરાની સેનાની દેખરેખ રહેશે. તેમણે કહ્યું કે આ વિસ્તારની સુરક્ષા અને જહાજોની અવરજવર પર નજર રાખવાનો અધિકાર ઈરાન પાસે છે અને તેમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવશે નહીં.

હુમલાઓ બાદ ફરી વાતચીત માટે તૈયારી
તાજેતરમાં હોર્મુઝ વિસ્તારમાં એક જહાજ પર ડ્રોન હુમલો થયા બાદ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ વધ્યો હતો. ત્યારબાદ અમેરિકાએ ઈરાનની કેટલીક સંપત્તિઓને નિશાન બનાવી હતી, જ્યારે ઈરાને ગલ્ફ વિસ્તારમાં આવેલા અમેરિકી ઠેકાણાઓ પર વળતો હુમલો કર્યો હતો. જો કે, ત્રણ દિવસ સુધી ચાલેલા હુમલાઓ બાદ બંને દેશોએ હાલ તણાવ ઘટાડવાનો નિર્ણય લીધો છે. બંને પક્ષો આ અઠવાડિયે કતારની રાજધાની દોહામાં ચર્ચા માટે મળવા સંમત થયા હોવાનું જણાવાયું છે.

MOU હેઠળ અધિકાર મળ્યાનો ઈરાનનો દાવો
બગદાદમાં યોજાયેલી પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ દાવો કર્યો કે અમેરિકા સાથે થયેલા સમજૂતી કરાર (MOU) હેઠળ હોર્મુઝ જળમાર્ગ પર દેખરેખ રાખવાનો અધિકાર ઈરાનને મળ્યો છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે ઈરાન આ માર્ગ પરથી પસાર થતા જહાજોની દેખરેખ રાખવા અને જરૂરી ફી વસૂલવાના પોતાના અધિકારમાં કોઈપણ પ્રકારનો સમાધાન કરશે નહીં.

અમેરિકાનો વિરોધ
બીજી તરફ અમેરિકા ઈરાનના આ વલણનો વિરોધ કરી રહ્યું છે. અમેરિકાનું કહેવું છે કે હોર્મુઝ જળમાર્ગ આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદ્રી માર્ગ છે અને વિશ્વના તમામ દેશોના વેપારી જહાજો માટે કોઈપણ પ્રકારની ફી અથવા અવરોધ વિના ખુલ્લો રહેવો જોઈએ.

હોર્મુઝ જળમાર્ગ કેમ મહત્વનો છે?
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફારસની ખાડી અને ઓમાનની ખાડીને જોડતો વિશ્વનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ સમુદ્રી વેપાર માર્ગ માનવામાં આવે છે. વિશ્વના મોટા પ્રમાણમાં ક્રૂડ ઓઈલ અને કુદરતી ગેસની નિકાસ આ જળમાર્ગ મારફતે થાય છે. તેથી અહીં ઊભી થતી કોઈપણ રાજકીય અથવા સૈન્ય પરિસ્થિતિ વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર અને તેલના ભાવ પર સીધી અસર કરી શકે છે.