ભારતના નવિન "દૃષ્ટિ" સેટેલાઇટથી પાકિસ્તાન અને ચીન પર 24x7 નજર રાખવાની તકનીક

બેંગલુરુની સ્ટાર્ટઅપ કંપની GalaxEye દ્વારા લોન્ચ કરેલી નવી સેટેલાઇટ “દૃષ્ટિ” દેશ માટે એક મોટું ટેક્નોલોજીકલ પડાવ બની છે. આ સેટેલાઇટ, SpaceXના Falcon-9 રૉકેટથી અવકાશમાં મુકવામાં આવી છે અને તે વિશ્વની પ્રથમ એવી સેટેલાઇટ છે, જે એક સાથે મલ્ટીસ્પેક્ટ્રલ ઓપ્ટિકલ કેમેરા અને સિન્થેટિક એપર્ચર રડાર (SAR) ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરે છે.

આ સેટેલાઇટ દેશના સીમાવર્તી પ્રદેશોમાં, ખાસ કરીને પાકિસ્તાન અને ચીન પર 24×7 નજર રાખવામાં મદદરૂપ થવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. તે વિમાનો અને અવકાશી મિશનો માટે જમીન પર સ્પષ્ટ તસવીરો પ્રદાન કરે છે, અને તે વાદળ, વરસાદ અને અંધકારમાં પણ કાર્ય કરી શકે છે. GalaxEyeના CEO, સુયશ સિંહ, અનુસાર, “આ સેટેલાઇટ વિશ્વમાં પહેલી એવી મિશન છે જેમાં બે અલગ-અલગ ટેક્નોલોજીઓ સાથે સંકલન કરવામાં આવ્યું છે. ઓપ્ટિકલ કેમેરા રંગીન અને સ્પષ્ટ તસ્વીરો પ્રદાન કરે છે, જ્યારે SAR રડાર સેટેલાઇટને અંધકારમાં પણ કાર્યક્ષમ રાખે છે.”

ભારત માટે મહત્વપૂર્ણ
ભારત માટે આ સેટેલાઇટ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે તે દેશના ઉષ્ણકટિબંધીય અને વાદળોથી ઢંકાયેલા વિસ્તારોને ધ્યાનમાં રાખીને વિકસાવવામાં આવી છે. NASAની અહેવાલ મુજબ, પૃથ્વી પર 70% જમીન અને 90% સમુદ્ર હંમેશા વાદળોથી ઢંકાયેલા રહે છે. આ સેટેલાઇટ દ્વારા, હવે ભારત કોઈપણ હવામાન પરિસ્થિતિમાં પાકિસ્તાન અને ચીનની પ્રવૃત્તિઓ પર સરળતાથી નજર રાખી શકશે. આ દૃષ્ટિ સેટેલાઇટ હવે અમેરિકન કોમર્શિયલ સેટેલાઇટ્સ પર કાપતી નિર્ભરતા દૂર કરી રહી છે, જે ભારતીય સુરક્ષા અભિગમ માટે અનિવાર્ય સાબિત થઈ શકે છે.

ટેક્નિકલ વિશેષતાઓ
આ સેટેલાઇટનો વજન 190 કિલોગ્રામ છે અને તેમાં 1.5 મીટરની રિઝોલ્યુશનની છબીઓ મેળવવાની ક્ષમતા છે. આગળ જઇને, 0.5 મીટરથી 0.3 મીટર સુધીના રિઝોલ્યુશન સાથે તે વધુ સ્પષ્ટ ઇમેજીસ પ્રદાન કરવાની યોજના ધરાવે છે. GalaxEyeનો વિશ્વસનીય ટેકનિકલ અનુસરો 10 સેટેલાઇટ્સના કોન્સ્ટેલેશન બનાવવા માટે છે, જે સમગ્ર ભારત અને તેના પાડોશી વિસ્તારો પર 24×7 નજર રાખવા માટે કાર્યક્ષમ રહેશે.

ISRO અને IIT મદ્રાસનું યોગદાન
આ પ્રોજેક્ટના વિકાસમાં IIT મદ્રાસ અને ISROની મહત્વપૂર્ણ ભુમિકા રહી છે. IIT મદ્રાસમાં શરૂ થયેલા આ સ્ટાર્ટઅપને ISROની ટેકનિકલ મદદ મળી છે. પૂર્વ ISRO અધ્યક્ષ ડૉ. એસ. સોમનાથએ આ મિશનની પ્રશંસા કરતા કહ્યું, “આ સેટેલાઇટ માત્ર ટેક્નિકલ સફળતા જ નહીં, પરંતુ ભારતને વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતા તરફ એક મોટું પગલું છે.”

ભવિષ્યના દૃષ્ટિ
GalaxEyeની સેટેલાઇટ માટેનું આ પ્રોજેક્ટ વિશ્વવ્યાપી સ્તરે ભારતની સ્પેસ ટેક્નોલોજી મજબૂત બનાવી શકે છે. વિશ્વસ્વીકાર માટે ભારતે આ ટેકનિકનો પેટન્ટ રજીસ્ટર કર્યો છે, અને અન્ય દેશો માટે આ સોવરીન સેટેલાઇટ ખરીદવા માટે ઉપલબ્ધ થઈ શકે છે.