Bindia
મિડલ ઈસ્ટમાં વધતા તણાવ અને United States-Iran વચ્ચેના સંઘર્ષના કારણે હવે તેની અસર ભારતીય અર્થતંત્ર પર પણ દેખાવા લાગી છે. ખાસ કરીને MSME (સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો) ક્ષેત્ર આર્થિક દબાણનો સામનો કરી રહ્યું છે. આ પરિસ્થિતિમાં લોનના હપ્તા (EMI) પર ફરી રાહત મળશે કે નહીં તે મુદ્દે ચર્ચા તેજ થઈ છે.
IBAનો મોરેટોરિયમ પ્રસ્તાવ
Indian Banks’ Association (IBA)એ નાના વેપારીઓને સહાય કરવા માટે ‘ઓપ્ટ-ઈન રિપેમેન્ટ મોરેટોરિયમ’નો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. આ યોજના હેઠળ ઉદ્યોગો જરૂર મુજબ લોનના હપ્તા થોડા સમય માટે અટકાવી શકશે.
કેમ ઊભી થઈ આવી જરૂરિયાત?
વૈશ્વિક તણાવને કારણે સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ રહી છે, જેના કારણે MSME ઉત્પાદનોની માંગમાં ઘટાડો થઈ રહ્યો છે. નિકાસમાં વિલંબ, વધતા ખર્ચ અને ઘટતી આવકને કારણે નાના વેપારીઓ માટે લોન ચૂકવવી મુશ્કેલ બની રહી છે. આવી સ્થિતિમાં અનેક એકમો બંધ થવાના જોખમમાં છે.
કોરોના જેવી રાહત ફરી મળશે?
કોરોના મહામારી દરમિયાન Reserve Bank of Indiaએ લોન EMI પર મોરેટોરિયમ આપ્યું હતું, જેનાથી ઉદ્યોગોને મોટી રાહત મળી હતી. મહત્વપૂર્ણ વાત એ છે કે તે સમયગાળા દરમિયાન NPA (બેડ લોન)માં પણ મોટા પ્રમાણમાં વધારો થયો નહોતો. આ જ અનુભવને આધારે ફરી આવી રાહત આપવા અંગે વિચારણા ચાલી રહી છે.
RBIનો પ્રતિસાદ
RBIએ આ પ્રસ્તાવ પર ટૂંક સમયમાં નિર્ણય લેવાની સંભાવના વ્યક્ત કરી છે. હાલમાં RBIએ નિકાસકારોને રાહતરૂપે 30 જૂન સુધી એક્સપોર્ટ લોન પર છૂટ પણ જાહેર કરી છે, જે આર્થિક દબાણ ઘટાડવા માટે મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવે છે.
MSME પર વધતો દેવાનો ભાર
Small Industries Development Bank of India (SIDBI)ના ડિસેમ્બર 2025ના રિપોર્ટ મુજબ MSME ક્ષેત્ર પર કુલ ₹67.6 લાખ કરોડનું દેવું બાકી છે. ગયા વર્ષની સરખામણીએ તેમાં 16% નો વધારો થયો છે. જોકે સકારાત્મક બાબત એ છે કે લોનની ગુણવત્તામાં સુધારો થયો છે અને બાકી હપ્તાનો દર ઘટીને 1.87% સુધી આવી ગયો છે, જે છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં સૌથી ઓછો છે.
વેપારીઓને રાહતની આશા
જો RBI ફરી મોરેટોરિયમનો નિર્ણય લે છે, તો દેશભરના કરોડો નાના વેપારીઓ અને ઉદ્યોગોને મોટી રાહત મળી શકે છે. હાલની અનિશ્ચિત પરિસ્થિતિમાં આ નિર્ણય MSME ક્ષેત્ર માટે જીવદાતા સાબિત થઈ શકે છે.
