ન્યૂયોર્કમાં સોશિયલ મીડિયા પર દેખાશે ‘મેન્ટલ હેલ્થ વોર્નિંગ લેબલ’, જાણો ભારતમાં શું છે જોગવાઈ

ન્યૂ યોર્કે સોશિયલ મીડિયાના વ્યસન અને બાળકોના માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર તેની નકારાત્મક અસરને દૂર કરવા માટે એક મોટું પગલું ભર્યું છે. ન્યૂ યોર્કના ગવર્નર કેથી હોચુલે જાહેરાત કરી હતી કે “સતત સ્ક્રોલિંગ” અને “ઓટો-પ્લે” જેવી સુવિધાઓ ધરાવતા સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર હવે વોર્નિંગ લેબલ પ્રદર્શિત કરવા ફરજિયાત રહેશે. આ નવો કાયદો એવી સુવિધાઓને લક્ષ્ય બનાવે છે જે યુવા યુઝર્સને તેમની સ્ક્રીન પર કલાકો સુધી ચોંટી રહેવા માટે મજબૂર કરે છે.

ગવર્નર હોચુલે આ નવા નિયમની સરખામણી તમાકુ અને સિગારેટના પેકેટ પરની ચેતવણીઓ સાથે કરી. તેમણે કહ્યું, “જેમ તમાકુ ઉત્પાદનો કેન્સરના જોખમ વિશે ચેતવણી આપે છે, અથવા પ્લાસ્ટિક પેકેજિંગ નાના બાળકો માટે ગૂંગળામણના જોખમો વિશે ચેતવણી આપે છે, તેવી જ રીતે સોશિયલ મીડિયાના ‘વ્યસનકારક લક્ષણો’ માટે પણ ચેતવણીઓની જરૂર પડે છે.” “ન્યૂ યોર્કવાસીઓને સુરક્ષિત રાખવા એ મારી ટોચની પ્રાથમિકતા છે, અને તેમાં આપણા બાળકોને વધુ પડતા ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપતી સોશિયલ મીડિયા સુવિધાઓથી બચાવવાનો સમાવેશ થાય છે,” હોચુલે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું.

ઉલ્લંઘન પર ભારે દંડ થશે
આ કાયદો એવા પ્લેટફોર્મ પર લાગુ પડે છે જે “વ્યસનકારક ફીડ્સ”, ઓટો-પ્લે અથવા સતત સ્ક્રોલિંગ ઓફર કરે છે. જો પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ ન્યૂ યોર્કમાં આંશિક અથવા સંપૂર્ણ રીતે કરવામાં આવે તો કાયદો લાગુ પડે છે. કાયદાનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળતા રાજ્યના એટર્ની જનરલ દ્વારા કાનૂની કાર્યવાહીમાં પરિણમી શકે છે. દરેક ઉલ્લંઘનને $5,000 (આશરે ₹4.2 લાખ) સુધીનો નાગરિક દંડ થઈ શકે છે.

વૈશ્વિક સ્તરે ચિંતા વધી
બાળકોના માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર સોશિયલ મીડિયાની અસર વૈશ્વિક ચિંતાનો વિષય બની ગઈ છે. ઓસ્ટ્રેલિયાએ આ મહિને 16 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે સોશિયલ મીડિયા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. ન્યૂ યોર્ક હવે કેલિફોર્નિયા અને મિનેસોટા જેવા રાજ્યોમાં જોડાય છે, જ્યાં પહેલાથી જ સમાન સોશિયલ મીડિયા કાયદા છે. 2023 માં, યુએસ સર્જન જનરલે બાળકોના રક્ષણ માટે એક એડવાઇઝરી જાહેર કરી અને હવે ન્યૂ યોર્કમાં લાગુ કરાયેલા ચેતવણી લેબલોની હિમાયત કરી હતી.

ભારતમાં કાનૂની જોગવાઈઓ
ભારત સરકારે ડિજિટલ પર્સનલ ડેટા પ્રોટેક્શન એક્ટ (DPDP એક્ટ) 2023 હેઠળ બાળકોની ઓનલાઈન સલામતી માટે કડક જોગવાઈઓ ઘડી છે. આ કાયદા હેઠળ, સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓને 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોના વર્તનને ટ્રેક કરવા અથવા તેમને લક્ષિત જાહેરાતો બતાવવાની મનાઈ છે. આ ટ્રેકિંગ ઘણીવાર “વ્યસનકારક ફીડ્સ” તરફ દોરી જાય છે. કંપનીઓએ બાળકોના ડેટા પર પ્રક્રિયા કરતા પહેલા માતાપિતા અથવા વાલી પાસેથી “ચકાસાયેલ સંમતિ” મેળવવી આવશ્યક છે. કાયદા અનુસાર, પ્લેટફોર્મ્સે કોઈપણ ડેટા પર પ્રક્રિયા કરવી જોઈએ નહીં જે બાળકના શારીરિક અથવા માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર પ્રતિકૂળ અસર કરી શકે. જો કે, ભારતમાં આ નિયમોના સંપૂર્ણ અમલીકરણ માટે વિગતવાર માર્ગદર્શિકા હજુ સુધી જારી કરવામાં આવી નથી.

ટેક કંપનીઓનો પ્રતિભાવ
ટિકટોક, સ્નેપ, મેટા (ફેસબુક/ઇન્સ્ટાગ્રામ) અને આલ્ફાબેટ (ગુગલ/યુટ્યુબ) ના પ્રવક્તાઓએ હજુ સુધી નવા કાયદા પર કોઈ ટિપ્પણી કરી નથી. જો કે, ઘણા યુએસ સ્કૂલ ડિસ્ટ્રિક્ટ્સ પહેલાથી જ મેટા અને અન્ય સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓ પર બાળકોના માનસિક સ્વાસ્થ્યને નુકસાન પહોંચાડવાનો આરોપ લગાવીને કેસ કરી રહ્યા છે.

Follow us On Social Media
YouTube : https://www.youtube.com/@BIndiaDigital
Website : https://bindia.co/
TWITTER : https://x.com/bindia276
FOLLOW ON WHATSAPP  https://whatsapp.com/channel/0029Va4rXSZ5q08d1AuVRO2I
Instagram:  bindia.in