Bindia
નવરાત્રિનો અંતિમ દિન, એટલે કે મહા નવમી તિથિ પર, ઐશ્વર્ય, શાંતિ અને આધ્યાત્મિક સિદ્ધિ માટેની દેવીઓમાં સજ્જતામાં, માતા સિદ્ધિદાત્રીની પૂજા વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે. માન્યતા છે કે આ દિવસે પૂજા કરનાર ભક્તોને સંપૂર્ણ સિદ્ધિઓ મળે છે. જે બસ સાધ્ય છે તે પણ અપ્રાપ્ય ન રહે.
ભૂમિકા અને મહત્વ
– સિદ્ધિદાત્રી = “સિદ્ધીઓને દાત્રી” — દરેક પ્રકારની દીક્ષાઓ, શક્તિઓ અને આધ્યાત્મિક મેરિટ આપનાર.
– એમ માનવામાં આવે છે કે આ પૂજા દ્વારા ભય, રોગ, શોક દૂર થાય છે, તેમજ ભક્તો મોક્ષ, શાંતિ અને ઉન્નતિ પામે છે.
– દેવ, ઋષિ, ગંધર્વ, અસુર—એ પણ માતાજીની ઉપાસનાથી સિદ્ધિઓ પ્રાપ્ત કરે છે — વૈદિક લેખનમાં આવું ઉલ્લેખ છે.
પૂજા વિધિ
– બ્રહ્મ મુહૂર્તે ઉઠવાનું, સ્નાન કરીને શુદ્ધ વસ્ત્રો પહેરવાનો પ્રારંભ
– બાજોઠે મૂર્તિ / પ્રતિમા સ્થાપન, ગંગાજળ, અક્ષત, ફૂલ, ફળ, દૂધ-ઘી-મધ, ફળાદિ અર્પણ
– હવન અને આરતી — તમામ દેવી-દેવતાઓના નામે આહુતિ
– 108 આહુતિ સાથે મંત્ર “ઓમ દેવી સિદ્ધિદાત્ર્યૈ નમઃ” નો જાપ
– કન્યા પૂજન — નવ કન્યાઓને દેવી સ્વરૂપ માનીને પૂજા
– અંતે પ્રસાદ વિતરણ — ભક્તો વચ્ચે વહેંચવું
કથા અને પૌરાણિક દૃષ્ટિ
પુરાણો કહે છે કે બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, શિવ—ત્રણે પણ તેમની કૃપાથી આત્મશુદ્ધિ અને અદ્વૈત સિદ્ધિ મેળવ્યા. તેમનું આમ માન્ય છે કે શિવજીના અર્ધાંગનો એક મિશ્રણ પણ તેઓના રૂપમાંથી આવ્યો, જેથી શિવ ‘અર્ધનારીશ્વર’ તરીકે વિખ્યાત થયા.
