Bindia
લગભગ 15 વર્ષ બાદ, બાંગ્લાદેશ અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વિદેશ સચિવ સ્તરની મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજાઈ. ઢાકામાં આયોજિત આ બેઠકમાં બાંગ્લાદેશે 1971ના યુદ્ધ દરમિયાન થયેલા અત્યાચાર બાબતે પાકિસ્તાન સામે સત્તાવાર માફીની માંગણી કરી. સાથે જ લગભગ 4.32 અબજ ડોલરનો નાણાકીય દાવો પણ રજૂ કર્યો.
અતિતના પડછાયાઓ વચ્ચે નવી શરૂઆતની આશા
બાંગ્લાદેશના વિદેશ મંત્રાલયે નિવેદનમાં કહ્યું કે, “1971માં પાકિસ્તાની સેનાએ જે માનવ અધિકાર ભંગ કર્યા હતા, તેનું ન્યાયપાત્ર નિવારણ ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે પાકિસ્તાન સત્તાવાર માફી માંગે.” વિદેશ સચિવ મોહમ્મદ જશીમ ઉદ્દીનના જણાવ્યા મુજબ, “અણઉકેલાયેલા ઐતિહાસિક મુદ્દાઓના સમાધાન વગર દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં સારૂં ભવિષ્ય બની શકે નહીં.”
4.32 અબજ ડોલરના દાવાનું વિસ્તૃત વિગતો
બાંગ્લાદેશે જે નાણાકીય વળતર માંગ્યું છે, તેમાં નીચેના મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે:
1971ના યુદ્ધ દરમિયાન બાંગ્લાદેશમાં ફસાયેલા પાકિસ્તાની નાગરિકોની પરત વતન અને તેના ખર્ચ.
1970ના ભયંકર ચક્રવાત સમયે આંતરરાષ્ટ્રીય સહાય રૂપે મળેલા નાણાંનો અયોગ્ય વપરાશ.
આ માંગ સાથે બાંગ્લાદેશે આર્થિક ન્યાય સાથે ઐતિહાસિક જવાબદારીનું પણ દબાણ મૂક્યું છે.
પાકિસ્તાન તરફથી સાવચેત પ્રતિસાદ
પાકિસ્તાની વિદેશ મંત્રાલયે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આપ્યું નથી, પરંતુ વિદેશ સચિવ આમના બલોચે બેઠકમાં ભાગ લઈને “વાટાઘાટો ચાલુ રાખવાની ઈચ્છા” વ્યક્ત કરી છે. વિદેશ નીતિ નિષ્ણાતો કહે છે કે, આ બેઠક ભવિષ્યમાં ઊંડા સંવાદ માટે માર્ગ તૈયાર કરી શકે છે.
ઇશાક દારની ઐતિહાસિક મુલાકાતને લઇને આશા
આ બેઠકની પૃષ્ઠભૂમિમાં ખાસ મહત્વનું છે કે, પાકિસ્તાનના નાયબ વડાપ્રધાન અને વિદેશ મંત્રી ઇશાક દાર આ મહિનાના અંતમાં બાંગ્લાદેશની સત્તાવાર મુલાકાત પર આવશે. આ મુલાકાત 2012 પછી પહેલીવાર છે જ્યારે કોઈ પાકિસ્તાની વિદેશ મંત્રી ઢાકાનો પ્રવાસ કરશે, જેના કારણે દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં નવા અધ્યાયની આશા પણ જોવા મળી રહી છે.
ઇતિહાસના ઘાવ: 1971નું યુદ્ધ
1971માં બાંગ્લાદેશે પૂર્વી પાકિસ્તાન તરીકેની ઓળખ પાછળ છોડીને પોતાની સ્વતંત્રતા પ્રાપ્ત કરી હતી. આ યુદ્ધ દરમિયાન પાકિસ્તાની સેનાઓ પર:
લાખો નાગરિકોની હત્યા
હજારો મહિલાઓ પર લૈંગિક અત્યાચાર
સામૂહિક હિંસાના આરોપ
જવાબદારી તરીકે બાંગ્લાદેશ સતત પાકિસ્તાન તરફથી સત્તાવાર માફી માંગતું રહ્યું છે, પરંતુ અત્યાર સુધી પાકિસ્તાને તેને સ્વીકાર્યું નથી.
આ બેઠક માત્ર ઔપચારિક મુલાકાત નહોતી – પરંતુ અતિતીતના ઘાવોને ભવિષ્યના દિશામાં બદલી દેવાનો પ્રયાસ હતી. જો પાકિસ્તાન તરફથી મક્કમ પ્રતિસાદ મળે તો બંને દેશો વચ્ચેના સબંધો એક નવી દિશામાં આગળ વધી શકે છે.
